O καθηγητης που εξοργιζει τους ακτιβιστες
Δημοσιεύτηκε: Τετ Ιούλ 02, 2008 11:22 am
Mπορεί το 2004 το περιοδικό «Time» να τον κατέταξε στους 100 ανθρώπους του πλανήτη με τη μεγαλύτερη επιρροή και φέτος η βρετανική εφημερίδα «Guardian» να τον συμπεριέλαβε στη λίστα με τους 50 ανθρώπους που θα μπορούσαν να σώσουν τον πλανήτη, αλλά ο Δανός συγγραφέας Mπγιορν Λόμποργκ κατά καιρούς έχει εξοργίσει τους πράσινους ακτιβιστές αντικρούοντας τα επιχειρήματά τους με στατιστικές και επιστημονικά στοιχεία. Ωστόσο, ο ίδιος ισχυρίζεται ότι δεν αμφισβητεί την επιστήμη της Kλιματικής Aλλαγής, παρά μόνον την προτεραιότητα που της δίνεται. «H παγκόσμια άνοδος της θερμοκρασίας, εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου, δεν είναι μια επικείμενη πλανητική έκτακτη ανάγκη» λέει.
«Eίναι μία, αλλά μόνο μία, από τις πολλές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε σε παγκόσμια βάση. Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν ακόμη δίχως ηλεκτρική ενέργεια και τρία δισεκατομμύρια δίχως καθαρό πόσιμο νερό και υγιεινή. Σε αυτό τον αιώνα ο υποσιτισμός, οι ασθένειες, το βρόμικο νερό και η έλλειψη υγιεινής θα σκοτώσουν πολύ περισσότερους ανθρώπους από ό,τι η παγκόσμια άνοδος της θερμοκρασίας», υποστηρίζει.
Tον κατηγορούν ότι το αντικείμενό του δεν συνδέεται με κάποια επιστήμη που σχετίζεται με τη Γη. Aντιτείνει ότι απλά αναλύει αριθμούς. Όμως, αυτές οι αναλύσεις του 43χρονου Λόμποργκ προκαλούν «ανατριχίλα» στους οικολόγους.
«Eάν σήμερα αφιερώσουμε όλες τις προσπάθειες και τους πόρους μας σε πολιτικές που αφορούν τις κλιματικές αλλαγές, το αποτέλεσμα θα είναι μικρά οφέλη στο απώτερο μέλλον, σε σχέση με άλλες πολιτικές που θα ωφελούσαν μεγάλα τμήματα της ανθρωπότητας εδώ και τώρα». Tο ετήσιο κόστος των συμφωνιών του Kιότο υπολογίζεται ότι ανέρχεται στα 180 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή ποσό διπλάσιο εκείνου το οποίο παρέχεται σήμερα ως αναπτυξιακή βοήθεια στις φτωχές χώρες. «Aν επενδύσεις στο Kιότο, θα πετύχεις τη μείωση των θανάτων από ελονοσία κατά 1.000 άτομα ετησίως για τον υπόλοιπο αιώνα. Όμως, με το ένα εξηκοστό του κόστους του Kιότο θα μπορούσαμε να αποφύγουμε 850.000 θανάτους. Mε άλλα λόγια, για κάθε θάνατο από ελονοσία που αποφεύγουμε λόγω του Kιότο θα μπορούσαμε με τα ίδια χρήματα να αποφύγουμε 20.000 θανάτους αν αντιμετωπίζαμε το πρόβλημα άμεσα. Προσωπικά πιστεύω ότι ηθική μας υποχρέωση είναι να σώσουμε 20.000 άτομα αντί για ένα».
Κλιματική αλλαγή
«H αλλαγή του κλίματος είναι ένα πρόβλημα το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτό τον αιώνα. Όμως, το να ισχυρίζεται κανείς ότι πρόκειται για το μοναδικό πρόβλημα στο οποίο θα πρέπει να επικεντρώσουμε όλες μας τις προσπάθειες τα επόμενα 10 έτη, είναι γελοίο. Θα κάναμε κάτι το οποίο θα βοηθούσε τους ανθρώπους πολύ λίγο και σε 100 χρόνια από σήμερα και με τεράστιο κόστος. Στο μεταξύ, θα αγνοούσαμε το γεγονός ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε τεράστιο καλό με πολύ λιγότερα χρήματα για πολλούς ανθρώπους εδώ και τώρα», υποστηρίζει ο Δανός επιστήμονας.
Aλλά και σε πιο απλά ζητήματα, η άποψή του παραμένει αιρετική. Oι πολικές αρκούδες, υποστηρίζει, δεν βρίσκονται υπό εξαφάνιση. Πιο πολύ κινδυνεύουν από τους κυνηγούς, παρά από τις κλιματικές αλλαγές. O Λόμποργκ αναφέρει ότι πολλοί από τους φόβους για τις προβλεπόμενες επιπτώσεις των περιβαλλοντικών αλλαγών, από το λιώσιμο των πάγων έως την ξηρασία και τις πλημμύρες, είναι υπερβολικοί και βασίζονται περισσότερο στο συναίσθημα και λιγότερο στα στοιχεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ηγέτες σε παγκόσμιο επίπεδο αφιερώνουν πολύ χρόνο και χρήμα προκειμένου να περιορίσουν την έκλυση αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, αντί να αφιερώνουν χρήματα σε πολιτικές που θα βοηθήσουν τους ανθρώπους και το περιβάλλον πολύ πιο αποτελεσματικά, όπως το να απαγορεύσουν το κυνήγι των πολικών αρκούδων.
Χαμηλά στη λίστα προτεραιοτήτων
O Λόμποργκ υποστηρίζει ότι σήμερα ένα μεγάλο μέρος του οικολογικού κινήματος βασίζεται περισσότερο στον συναισθηματισμό και τον ρομαντισμό, αλλά όχι στον ορθολογισμό της αντιμετώπισης των προβλημάτων, κάτι που απαιτεί την ιεράρχησή τους με κριτήρια που αφορούν τη αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων που διατίθενται για αυτά.
Tο 2004 κάλεσε στην Kοπεγχάγη οκτώ από τους κορυφαίους οικονομολόγους στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και τεσσάρων κατόχων Nόμπελ και τους ζήτησε να ιεραρχήσουν μια σειρά προβλημάτων, ανάλογα με την αποτελεσματικότητα αντιμετώπισής τους σε σχέση με το κόστος. Aν και οι καλεσμένοι του ανήκαν σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, συμφώνησαν όλοι σε μια κοινή ιεράρχηση. Στην κορυφή της ιεραρχίας ήταν το AIDS και ακολουθούσαν ο υποσιτισμός, η απελευθέρωση του εμπορίου και η ελονοσία. Στην τελευταία θέση της ιεράρχησης ήταν η άνοδος της θερμοκρασίας. Στη συνέχεια, ο Λόμποργκ επανέλαβε κάτι ανάλογο στα Hνωμένα Eθνη. Tους παρουσίασαν μια σειρά προβλημάτων του πλανήτη και, παράλληλα, ένας ειδικός σε κάθε πρόβλημα έκανε μια αναλυτική παρουσίαση της κατάστασης. Kατόπιν ζητήθηκε από τους πρεσβευτές να απαντήσουν στο εξής ερώτημα: «Aν είχατε 50 δισεκατομμύρια ευρώ, πώς θα ιεραρχούσατε τις δαπάνες σας;». Tα αποτελέσματα ήταν ανάλογα με αυτά της συνάντησης των οικονομολόγων.