4x4mag.gr
Αν και μέχρι στιγμής η τεχνολογία των πνευματικών αναρτήσεων είναι προνόμιο μόνο των πολύ ακριβών και πολυτελών μοντέλων, οι δυνατότητες που προσφέρει στην εκτός δρόμου κίνηση είναι πολύ εντυπωσιακές. Ας προσπαθήσουμε όμως να ξεδιαλύνουμε το τοπίο και να μάθουμε όλα όσα χρειάζεται -και όχι μόνο!- να γνωρίζει κανείς για τα συστήματα αυτά.
Κατά την εκτός δρόμου κίνηση ενός αυτοκινήτου, δύο είναι τα βασικότερα χαρακτηριστικά που έχουν τον πρώτο λόγο και δεν είναι άλλα από τις αναρτήσεις και την τετρακίνηση. Για να το κατανοήσετε καλύτερα αυτό, αρκεί να έχετε στο μυαλό σας, πως για να καταφέρει η όποιου τύπου μετάδοση να κινήσει ένα όχημα, σε πολύ δύσβατη διαδρομή φυσικά, θα πρέπει πρώτα η ανάρτηση να φροντίζει να διατηρεί τους τροχούς σε άμεση επαφή με το έδαφος. Η αλήθεια είναι πως, αν κάτι τέτοιο φαντάζει λογικό, στα βουνά πολλά τετρακίνητα γνωστά ονόματα τα βρίσκουν… σκούρα, εξαιτίας της πιο SUV φιλοσοφίας που έχουν αποκτήσει με την πάροδο του χρόνου, η οποία θέλει τα οχήματα αυτά να έχουν σαφώς καλύτερη οδική συμπεριφορά εντός δρόμου, με μεγάλο αντίκτυπο όμως στις εκτός δρόμου δυνατότητές τους.
Για να μπορεί ένα όχημα να πηγαίνει πραγματικά παντού, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ψηλό, για να μη βρίσκει η "κοιλιά" του. Ταυτόχρονα θα πρέπει τα αμορτισέρ να έχουν τεράστιες διαδρομές και τα ελατήρια να είναι ιδιαίτερα μαλακά, έτσι ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευκαμψία, με αποτέλεσμα οι τροχοί να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερη επαφή με το έδαφος ανά πάσα ώρα και στιγμή. Εκτός αυτού, το ιδανικό εκτός δρόμου όχημα θα έπρεπε να διαθέτει άκαμπτους άξονες, οι οποίοι κρατούν σταθερή ανά πάσα ώρα και στιγμή την απόσταση του αμαξώματος από το έδαφος, προστατεύοντας τα ευαίσθητα σημεία, όπως τα διαφορικά, το κάρτερ, αλλά και την εξάτμιση. Όλα τα προαναφερθέντα, μαζί με ένα πολύ καλό σύστημα τετρακίνησης και κιβώτιο υποπολλαπλασιασμού, δημιουργούν ένα όχημα ικανό να σκαρφαλώσει και στα πιο απίθανα σημεία, το οποίο όμως μπορεί να αναδειχτεί σε έναν πραγματικό εφιάλτη, αν αποφασίσουμε να κινηθούμε μαζί του στην άσφαλτο. Ένα όχημα με τις παραπάνω προδιαγραφές, λοιπόν, είναι δύσκολο στην οδήγηση, αφού μεταξύ άλλων θα παρέχει πολύ κακή πληροφόρηση στον οδηγό, λόγω της μαλακής ανάρτησης, θα παίρνει μεγάλες κλίσεις στις στροφές, αλλά και θα χάνει πολύ εύκολα το κράτημά του, εξαιτίας της μη ανεξάρτητης ανάρτησης.
Στην αντίθετη περίπτωση τώρα, ένα όχημα που θα είχε μια σαφώς πιο σκληρή και χαμηλή ανάρτηση, θα βελτίωνε κατά πολύ τις εντός δρόμου επιδόσεις του. Έτσι, οι μεγάλοι κατασκευαστές δεν άργησαν να ανακαλύψουν ένα σύστημα, το οποίο ουσιαστικά εξαλείφει τα μειονεκτήματα ύψους και σκληρότητας των αναρτήσεων και που το ονόμασαν "πνευματικές αναρτήσεις".
Το βασικό χαρακτηριστικό όλων των πνευματικών αναρτήσεων, όσο και αν διαφέρουν μεταξύ τους λόγω υλοποίησης ή εργοστασίου κατασκευής, είναι ένα κύκλωμα με αέρα υπό πίεση, που παίρνει τροφοδοσία από κάποιον ηλεκτρικό ή μηχανικό συμπιεστή αέρα και το οποίο ευθύνεται τόσο για τη σκληρότητα, όσο και για το ύψος των αερόφουσκων, που παίζουν το ρόλο τον ελατηρίων. Σε πολλές περιπτώσεις βέβαια, τα εν λόγω συστήματα συνδυάζονται και με ηλεκτρονικά ελεγχόμενα αμορτισέρ και τότε είναι που πραγματικά τόσο οι εντός όσο και οι εκτός δρόμου δυνατότητες εκτοξεύονται. Σε όσες υλοποιήσεις τώρα διαθέτουν αυτόματο έλεγχο, υπάρχει ένας έξτρα μικρός εγκέφαλος -ή απασχολείται ένα μικρό τμήμα του κυρίως εγκεφάλου- που λαμβάνει ενδείξεις και δεδομένα από αισθητήρες για την ταχύτητα που κινείται το όχημα, τη θέση, την κλίση, αλλά και την περιστροφή του πλαισίου ως προς την ανάρτηση και ανάλογα ρυθμίζει το ύψος αλλά και τη σκληρότητα της ανάρτησης. Σε κάποια οχήματα δίνεται η δυνατότητα στον οδηγό να επιλέξει μόνος του μέσω διακόπτη τόσο το ύψος, όσο και τη σκληρότητα της ανάρτησης, ανάλογα με το έδαφος που σκοπεύει να κινηθεί.
Τα περισσότερα συστήματα μπορούν να ψηλώσουν το αμάξωμα κατά δέκα ή και περισσότερα εκατοστά σε σχέση με το κανονικό ύψος, αυξάνοντας τις εκτός δρόμου δυνατότητες, αλλά και να χαμηλώσουν αντίστοιχα, για να ενισχύσουν τη σταθερότητα και το κράτημα του οχήματος στις υψηλές ταχύτητες εντός δρόμου. Από εκεί και έπειτα, και με την πάροδο των ετών, τα συστήματα έχουν εξελιχθεί ακόμα περισσότερο, με κυριότερα παραδείγματα την BMW και την Porsche, οι οποίες σε κάποια οχήματά τους έχουν τοποθετήσει αντιστρεπτικές ράβδους, που μέσω υδραυλικού κυκλώματος μπορούν να απεμπλακούν, αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο ακόμα περισσότερο τις διαδρομές των αναρτήσεων και κατά συνέπεια τις εκτός δρόμου δυνατότητες.
Κλείνοντας, θα πρέπει να προσθέσουμε, πως κάποιες υλοποιήσεις που διαθέτουν αυτόματο έλεγχο του ύψους σε κάθε μια από τις γωνίες του αυτοκινήτου ξεχωριστά, επιτρέπουν τη χρήση ανεξάρτητης ανάρτησης, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να χτυπήσει κάποιο ευπαθές σημείο του αυτοκινήτου.
